UMUWI AKO GALING SA 18-ORAS NA SHIFT AT NAABUTAN KONG TULOG ANG ANAK KO. ILANG ORAS ANG LUMIPAS, HINDI SIYA MAGISING. NANG TANUNGIN KO ANG NANAY KO, NAGKIBIT-BALIKAT LANG SIYA AT SINABING: “ANG KULIT KASI NIYA, KAYA PINATAHIMIK KO.”
Ako si Elena. Isa akong factory worker. Dahil single mother ako, kailangan kong magdoble-kayod. Madalas, inaabot ako ng 18 oras sa trabaho—overtime kung overtime—para lang may mapakain ako sa anak kong si Mia, na apat na taong gulang pa lang, at sa nanay kong si Alingising.
Si Nanay ang nagbabantay kay Mia kapag wala ako. Libre ang tirahan at pagkain niya, ang kapalit lang ay ang pagtingin sa apo niya.
Isang gabi, umuwi akong halos gumagapang na sa pagod. Masakit ang likod ko, manhid ang mga paa ko. Alas-tres na ng madaling araw.
Pagpasok ko sa bahay, tahimik ang lahat.
Dumiretso ako sa kwarto. Nakita ko si Mia na nakahiga sa kama, balot na balot ng kumot. Tulog na tulog.
“Hay, salamat,” bulong ko. “Mahimbing ang tulog ng baby ko.”
Dahil sa sobrang pagod, hindi ko na siya ginising para halikan. Humiga na lang ako sa tabi niya at nakatulog agad.
Nagising ako ng bandang alas-nwebe ng umaga. Masakit ang ulo ko pero kailangan kong magluto ng almusal.
Tinapik ko si Mia.
“Baby… gising na. Kakain na tayo,” malambing kong sabi.
Hindi siya gumalaw.
Inisip ko, baka puyat lang. Kaya naligo muna ako at nagluto. Pagkatapos ng 30 minuto, binalikan ko siya.
“Mia? Anak?” niyugyog ko siya nang kaunti.
Wala pa ring kibo.
Doon ako nagsimulang kabahan. Hinawakan ko ang braso niya. Malamig. At napakalambot ng katawan niya, parang rag doll.
Inilapit ko ang tenga ko sa bibig niya. Napakabagal ng paghinga niya. Halos hindi ko na maramdaman.
“MIA! MIA!” sigaw ko. Tinapik-tapik ko ang pisngi niya. “Gising, anak! Huwag mong takutin si Mama!”
Binuhat ko siya. Bagsak ang ulo niya. Nangingitim na ang labi niya.
Dahil sa taranta, tumakbo ako palabas ng kwarto bitbit si Mia. Naabutan ko ang nanay ko sa sala, nanonood ng TV habang nagkakape. Kalmadong-kalmado.
“Nay!” sigaw ko habang umiiyak. “Si Mia! Hindi magising! Anong nangyari?! May sakit ba siya kagabi?!”
Lumingon si Nanay sa akin. Walang gulat sa mukha niya. Humigop siya ng kape at nagkibit-balikat (shrugged).
“Tulog pa rin ba?” tanong ni Nanay na parang walang pakialam. “Mabuti naman. Ang ingay-ingay kasi niyan kagabi. Iyak nang iyak, hinahanap ka. Nakakarindi. Hindi ko marinig ang pinapanood ko sa TV.”
“A-Ano?” nanginginig kong tanong. “Anong ginawa mo?”
“Binigyan ko ng gamot,” sagot niya nang simple. “Yung gamot mo sa insomnia na nasa cabinet. Dinurog ko at hinalo sa gatas niya. Para tumahimik. Ang kulit eh. Nakaka-bwisit.”
Parang gumuho ang mundo ko.
“NAY! PAMPATULOG KO YUN! PANG-MATANDA YUN! APAT NA TAON PA LANG ANG APO MO!” sigaw ko nang malakas.
Wala akong inaksayang oras. Tumakbo ako palabas at sumakay ng tricycle papunta sa ospital. Habang nasa byahe, puro dasal ang ginawa ko.
“Lord, huwag po… huwag po ang anak ko…”
Pagdating sa Emergency Room, agad siyang inasikaso ng mga doktor. Nilagyan siya ng oxygen, tinurukan, at pinump ang tiyan niya.
“Overdose,” sabi ng doktor. “Masyadong matapang ang sedative na nainom niya. Kung nahuli pa kayo ng isang oras, baka tumigil na ang puso niya.”
Nanghina ako. Napaupo ako sa sahig ng ospital. Ang sarili kong ina… muntik nang patayin ang anak ko dahil lang sa “ingay.”
Dumating ang mga pulis matapos kong tumawag.
Bumalik kami sa bahay kasama ang mga otoridad. Naabutan namin si Nanay, nagluluto ng tanghalian, parang walang nangyari.
“Anong ginagawa ng mga pulis dito?” mataray na tanong ni Nanay.
“Inaresto po namin kayo, Misis, para sa Child Abuse at Frustrated Parricide,” sabi ng pulis.
“Ano?! Dahil lang pinatulog ko ang bata?!” sigaw ni Nanay, nagpupumiglas habang pinoposasan. “Elena! Anak! Hahayaan mo ba akong makulong?! Nanay mo ako! Gusto ko lang naman ng katahimikan!”
Tinitigan ko siya. Ang babaeng nagluwal sa akin, pero walang puwang sa puso para sa anak ko.
“Dahil sa ‘katahimikan’ na gusto mo, muntik nang matahimik habambuhay ang anak ko,” malamig kong sabi. “Hindi ka ina. Wala kang puso.”
Kinaladkad ng mga pulis si Nanay papasok sa patrol car.
Bumalik ako sa ospital. Matapos ang dalawang araw, nagising si Mia.
“Mama…” mahina niyang tawag.
Niyakap ko siya nang mahigpit. Doon ko napagtanto na hindi ko pwedeng ipagkatiwala ang buhay ng anak ko kahit kanino—kahit pa sa kadugo ko—kung hindi naman nila kayang magbigay ng tunay na pagmamahal.
Nakulong si Nanay. At kahit masakit na makita ang sariling ina sa bilangguan, mas pipiliin ko na ‘yon kaysa makita ang anak ko sa kabaong.
Nangako ako kay Mia: “Hinding-hindi na mauulit ito. Poprotektahan kita, kahit sino pa ang kalaban.”
